Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (“EPDK”), 2 Nisan 2026 tarih ve 33212 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİM YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK ile Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (“LÜY”)’nde önemli değişiklikler yapmıştır. Değişiklik ile birlikte üretim – tüketim miktarları arasındaki denge daha sıkı bir düzenlemeye tabi olacak, lisanssız üretim faaliyeti merkezi veri bazlı izlenme sürecine girecek, mesken abone grubu hariç saatlik mahsuplaşma esas alınacak, lisanssız üretim başvuru ve kurulum süreçleri daha da netlik kazanacaktır.
🔹 Saatlik Mahsuplaşma: Değişiklik ile birlikte lisanssız üretim ve tüketim mahsuplaşması artık aylık mahsuplaşmadan saatlik mahsuplaşma sistemine geçmiştir. Aylık mahsuplaşma sisteminde üretim ve tüketim ay sonunda netleştirilerek dengelenirken yeni düzenlemeyle üretim ve tüketim her saat için ayrı ayrı hesaplanarak kendi içinde değerlendirilecek ve bir saatteki üretim fazlası başka bir saatteki tüketim açığını kapatamayacaktır. Dolayısı ile lisanssız üretici zarara uğramamak için planını tüketim odaklı yapmalı ve ürettiğini de verimli kullanmalıdır.
Mahsuplaşma tanımı da “Saatlik zaman dilimi içinde gerçekleşen, üretim ve tüketimin birbirinden düşülmesi sonucu kWh cinsinden net üretim veya net tüketim değerinin bulunması işlemi” olarak değişmiştir. Bu durum yatırım finansmanını aylık mahsuplaşma sistemi üzerinden planlayan lisanssız üretici için üretim tesisinin amortisman süresini olumsuz etkileyebilecektir.
Böylelikle -mesken abone grubu dışındaki- lisanssız üretim yapan şebeke işletmecileri, üretim ve tüketim verilerini saatlik olarak tespit ederek piyasa işletmecisine bildirmek ve saatlik mahsuplaşma işlemi için de altyapılarını 1 Mayıs 2026 tarihine kadar tamamlamak zorundadır. Üretim ve tüketim verilerinin piyasa işletmecisi EPİAŞ’a bildirim zorunluluğu ile şeffaf bir merkezi veri yönetiminin hedeflendiği düşünülmektedir. Görüldüğü üzere piyasa işletmecisi EPİAŞ, kendisine bildirilen üretim ve tüketim verilerini kullanarak mahsuplaşma hesaplamalarını yapacak, görevli tedarik şirketi ise EPİAŞ tarafından hesaplanan tutarları üreticilere ödeyecektir. Bu değişiklikle birlikte 12.05.2019 sonrası tesisler için mahsuplaşma süreci doğrudan EPİAŞ’ın kontrolüne girmiş olacak, 12.05.2019 öncesi tesislerin mahsuplaşma işlemleri ise görevli tedarik şirketinin sorumluluğunda kalmaya devam ederken bildirim EPİAŞ’a da gerçekleştirilecektir.
🔹 Tüketim fazlasının satışı: Lisanssız üretim tesisinin öz tüketimi dışında kalan ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin sisteme satışındaki gelire önemli ölçüde müdahalede bulunulmuştur.
Önceki uygulamada 12.05.2019 yılı sonrası bağlantı anlaşmasına hak kazanan lisanssız üretim tesislerine getirilen yıllık üretim sınırı ile lisanssız üretim tesisinin şebekeye verebileceği toplam enerji miktarı, ilişkili tüketim tesisinin yıllık tüketiminin en fazla iki katı olabilecektir. Bu temel düzenlemeye ilaveten, mesken abone grubu dışındaki lisanssız üreticiler, bu sınırın üzerindeki üretim miktarını şebekeye verip herhangi bir ödeme alamayacak ve söz konusu enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecektir. Böylelikle lisanssız üretimin temel amacının öz tüketimi karşılamak olduğu ve bedelsiz satış yapmak zorunda kalmamak için tüketim odaklı kapasite planlama yapılması gerektiğinin önemi yeniden vurgulanmıştır.
🔹 Depolama Entegrasyonu: Değişiklik ile birlikte lisanssız üretim tesisleri artık tesisin elektrik kurulu gücüne kadar entegre depolama ünitesi kurabilecektir. Ancak bir yukarıda değindiğimiz üzere, depolama tesislerinden mahsuplaşma sonrası ihtiyaç fazlası olarak şebekeye aktarılan enerji için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Depolama tesisleri böylelikle ilave gelir yaratma fırsatı olmaktan çıkmış, lisanssız üretim yapısının öz tüketimi karşılama çerçevesinde kalması desteklenmiştir.
🔹 Endüstri Bölgesi: Endüstri bölgesi, “ülke ekonomisini uluslararası rekabet edebilir bir yapıya kavuşturmak, teknoloji transferini sağlamak, üretim ve istihdamı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve özellikle üretim maliyetleri açısından büyük ölçekli yatırımlar için uygun sanayi alanı oluşturmak üzere 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu (Endüstri Bölgeleri Kanunu ve Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) uyarınca kurulacak üretim bölgeleri” şeklinde tanımlanmış ve ilgili şebeke işletmecilerinden biri olarak lisanssız elektrik üretimi kapsamına alınmıştır.
🔹 Kaçak Kullanım: Lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilen tüketim tesisi aboneliğinde kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespit edilmesi halinde, ilgili aya ve takip eden 6 fatura dönemine ilişkin üretilen enerjinin kaçak kullanım tespit edilen tüketim tesisinin sözleşme gücünün, üretim tesisiyle ilişkilendirilmiş tüm tüketim tesislerinin toplam sözleşme gücüne oranı kadarlık enerji, görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilerek kaçak kullanımın tespit edildiği dönemden itibaren toplam 6 fatura dönemi boyunca YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecektir.
🔹 Bölge Esnekliği: Üretim ve tüketim tesisinin farklı bölgelerde kurulabilmesine ilişkin istisnai bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle lisanssız üretim tesisinde üretilen enerji aynı dağıtım bölgesi içerisinde yer alma şartı aranmaksızın aynı kişiye ait tüketim tesisi ya da tesislerinde tüketilebilecektir. Bu hüküm kapsamında bir üretim tesisiyle birden fazla tüketim tesisinin ilişkilendirilmiş olması ve mahsuplaşma işlemi sonunda tüketimin üretimden büyük olması halinde, ilişkili tüketim tesislerinin mahsuplaşma sonrası tüketimleri, tarifeleri bazında mahsuplaşma öncesi tüketimleri oranında hesaplanacaktır.
🔹 Enerji Ticaretine İlişkin Sınırlamalar: Öz tüketimin üzerindeki ihtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi kapsamında fazla enerji yalnızca, görevli tedarik şirketi tarafından düzenlenen tarife kapsamında enerji alan tüketicilere satılabilecektir. Bununla birlikte yine 24. Madde uyarınca lisanssız üreticiler üretimleri için ikili anlaşma ve/veya organize toptan elektrik piyasalarında satış yapamayacaktır.
Değişiklik Yönetmeliğinin yürürlük tarihi farklılıklar göstermektedir, bir kısmı 2 Nisan 2026 tarihli yayımı ile birlikte bir kısmı ise 1 Mayıs 2026 tarihi itibariyle yürürlüğe girecektir. Bu nedenle başvuru ve uyum süreçlerine ilişkin değişiklikler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.